HoToc.Vn
Quản lý gia phả và các hoạt động họ tộc - dòng họ, hiệu quả, dễ sử dụng

Khái quát về lịch trình phát triển của họ Khúc

Khúc Văn Trường đăng lúc 23/02/2018 04:21. xem:840

Khái quát về lịch trình phát triển của họ Khúc

 

Họ Khúc, nếu kể từ năm 744 trước Công nguyên (Năm Bính thân thứ 26 đời Vua Bình Vương nhà Chu) khi cụ Thuỷ tổ huý: Thành Sư, thuỵ là Hoàn Thúc được vua nước Tấn là Tấn Chiêu Rầu cho ra cai trị đất Khúc Ốc (tức huyện Văn Hỷ tỉnh Hà Đông, nay là huyện Văn Hỷ - Tỉnh Sơn Tây - Trung Quốc) rồi Cụ đổi họ từ họ Cơ sang họ Khúc (theo tả truyện của họ Đỗ đời Ân công thứ 5 đã ghi) cho đến năm viết phả này (năm Canh Ngọ 1990) thì lịch sử phát triển của họ Khúc đã trải qua 90 đời (kể từ Khúc Ốc) và được 2734 năm.

Trường kỳ lịch sử phát triển ấy của họ Khúc có thể chia thành 2 kỷ nguyên.

 

Kỷ nguyên Khúc Ốc

 

Đó là kỷ nguyên có một nhánh họ Cơ ra đất “Khúc Ốc”, lấy tên đất làm tên họ, định cư tại Khúc ốc sinh sôi, phát triển ở đây thành họ Khúc ở Trung Quốc (đó là năm 744 trước Công nguyên cho đến năm Ất Mùi, 755 sau Công nguyên đúng vào năm thứ I vua Huyền Tôn, hiệu Thiệu Bảo, triều Lý - Đường). Khi Cụ Khúc Hoàn là Tiết độ sứ đất Trần – Hứa được nhà vua cho đi Kinh lược sang đất Giao Châu rồi tạo ra họ Khúc đầu tiên trên đất Việt Nam thì họ Khúc ở Khúc ốc đã qua 50 đời  và có lịch sử phát triển 1500 năm.

Kỷ nguyên này gọi là kỷ nguyên Khúc ốc và họ Khúc lúc đó chỉ có ở Khúc ốc trên đất Trung Quốc. Họ Khúc - Khúc Ốc là dòng họ có lịch sử phát triển dài, là dòng họ trâm anh thế phiệt vì chỉ 7 đời đầu đã liên tục giữ tước Bá ở đất Khúc ốc, nước Tấn.

Kỷ nguyên ấy chắc chắn có nhiều điều để nói và là mốc để phân kỳ lịch sử được chính xác và khoa học. Tiếc rằng kỷ nguyên này đến nay đã quá xa xưa, tư liệu nếu có thì chỉ có ở viện lưu trữ Quốc gia Trung Quốc, còn ở Việt Nam khó thấy – Người viết phả này chưa có may mắn được tới Khúc ốc khảo sát và lại không có trong tay tư liệu tin cậy về 1500 năm này của họ Khúc đó nên không dám phân chia thời đại.

Phần ghi chép về kỷ nguyên Khúc ốc là ghi lại kết quả thu gom và ghi chép của Ngành họ Khúc Hòe Thị - Hương Canh, không dám thêm bớt.

 

Kỷ nguyên họ Khúc trên đất  Việt Nam

 

Kỷ nguyên này bắt đầu từ năm 756 sau Công nguyên (tức là năm Bính Thân, năm thứ 2 đời vua Huyền Tôn, hiệu Thiệu bảo triều Lý - Đường) khi cụ Khúc Hoàn đời 50 của họ Khúc Ốc được lệnh của vua Huyền Tôn sang Kinh lược đất Giao Châu (Cụ đến đất Châu Hồng thấy nơi đây là nơi đất đẹp, Cụ bèn cho dựng đinh Châu Hồng rồi cho con cháu sang định cư lập ấp. Khi hết nhiệm kỳ Kinh lược, cụ Khúc Hoàn lại trở về làm tiếp chức Tiết-độ-sứ ở đất Hứa, Cụ cho con cháu ở lại đất Hồng Châu để sinh cơ, lập nghiệp lâu dài. Đó là lai lịch họ Khúc ở Việt Nam. Như vậy, họ Khúc xuất hiện trên đất Việt Nam là con cháu của cụ Khúc Hoàn và chính cụ là Thuỷ tổ khai sinh ra họ Khúc Việt Nam. Cho đến năm làm quyển phả này (năm Canh Ngọ) họ Khúc ở Việt Nam đã tồn tại và phát triển được 41 đời ở Việt Nam và được 1234 năm trên đất Việt Nam.

Kỷ nguyên họ Khúc trên đất Việt Nam có đặc điểm là:

Trong khi họ Khúc trên đất Trung Quốc vẫn tồn tại và phát triển ở đất Khúc ốc và một số nơi nữa thì từ năm 756 lại có một số con cháu họ Khúc gốc Khúc ốc lại sang định cư và phát triển ở Giao Châu (cụ thể là ở Hồng Châu) (Hồng Châu sau chia làm hai là Thượng Hồng và Hạ Hồng rồi sau Hạ Hồng lại đổi là Bình Giang và Ninh Giang) - Sự kiện này được ghi rõ trong quyển “Cẩm nang thị Tỉnh” khai sinh ra họ Khúc Việt Nam. Hai họ Khúc ở hai nước cùng song song tồn tại và cùng phát triển. Con cháu họ Khúc Việt Nam nhanh chóng sinh sôi nảy nở và đến đời thứ 6 đã thành dòng họ lớn, có uy tín được các hào trưởng suy tôn là thủ lĩnh, mở đầu xây dựng nền móng cho nền độc lập tự chủ cùa Việt Nam, chấm dứt nghìn năm Bắc thuộc.

Lịch sử phát triển của họ Khúc Việt Nam từ năm ra đời (năm 756 sau công nguyên) cho đến nay có thể chia làm 2 thời đại rõ rệt là thời đại Hồng Châu và thời đại Hậu Hồng Châu.

 

 

 

Thời đại Hồng Châu (756 - 930)

 

Thời đại Hồng Châu bắt đầu từ năm cụ Khúc Hoàn đưa con cháu sang định cư ở Hồng Châu năm Bính Thân 756 sau công nguyên đến năm cụ Hậu chúa Khúc Thừa Mỹ chống lại quân Nam Hán xâm lược thất bại và bị bắt về Quảng Châu Trung Quốc năm 930. Thời đại này đã trải qua 6 đời, kéo dài 174 năm.

Thời đại Hồng Châu được gọi như thế vì đây là thời đại con cháu họ Khúc đến đây sinh sôi nảy nở phát triển và đặt nền móng cho nền Tự chủ Việt Nam cũng tại nơi này. Trong suốt 174 năm này, họ Khúc sống tập trung tại Hồng Châu chưa di tản đi bất cứ nơi nào khác trên đất Việt Nam.

Họ Khúc Việt Nam thời đại Hồng Châu tên tuổi và sự nghiệp gắn chặt với vận hội đất nước, là dòng họ đặt nền móng đầu tiên cho nền độc lập – Tự chủ của nước Việt Nam, có thể nói đây là giai đoạn phát triển vẻ vang rất đáng tự hào của Họ Khúc Việt Nam.

 

Thời đại Hậu Hồng Châu

 

Sở dĩ gọi là thời đại Hậu Hồng Châu vì thời đại này xuất hiện sau thời đại Hồng Châu. Nó bắt đầu từ năm Cụ Khúc Thừa Mỹ bị bắt, các con cháu họ Khúc để tránh khủng bố phải di tản đi nhiều nơi để lẩn tránh, chống sự khủng bố khắt khe ác liệt của chính quyền đô hộ Nam Hán và để được tiếp tục tồn tại và phát triển dòng họ cho đến mãi ngày nay.

Đặc điểm của thời đại này, nhất là giai đoạn cuối cùng của thời kỳ Bắc Thuộc, đó là chặng đường dài lẩn khuất, phục hồi, phát triển để dần dần khẳng định truyền thống và phẩm chất của dòng họ mình.

Nghiên cứu phả các dòng họ của họ Khúc như ở Thiện Tài, Hòe Thị, Từ Lâm,… thì thấy ra một sự thật là: ở trên đất Hồng Châu quê cha - đất tổ thì con cháu họ Khúc không còn hoặc nếu có còn thì phải thay tên đổi họ mới ở lại được quê mình. Còn phần lớn thì sau khi Cụ Khúc Thừa Mỹ bị bắt, các con cháu Cụ Khúc Thừa Mỹ và người họ Khúc khác đều di tản.

Theo phả họ Khúc ngành Hòe Thị, thì ngành Trưởng về Thiện Tài và trở thành một họ có tên tuổi ở Hà Bắc. Đến đời thứ 17, ngành Trưởng có Cụ Khúc Hữu Thành sau khi đỗ Tiến Sĩ, con lại về định cư ở quê ngoại Hòe Thị Hương Canh thành họ Khúc Hòe Thị. Một người con thứ về Thanh Đàm nay thành họ Khúc Ở Thanh Đàm. Một người vào Châu Ái nay thành Họ Khúc ở Thiệu Hóa – Thanh Hóa.

Một ít con cháu họ Khúc tràn ra vùng Duyên Hải tạo ra họ Khúc Từ - Lâm và các họ Khúc khác trên đất Vĩnh Bảo, Kiến An, Thái Bình...

Tính đến năm viết phả này (Canh Ngọ 1990) thời đại này đã qua 39, 40 đời và trải dài 1060 năm.

Thời đại Hậu Hồng Châu chưa thể gọi là kết thúc. Tuỳ theo từng Ngành riêng mà có sự phân chia giai đoạn khác nhau, khó mà giống nhau được.

Ví dụ: Ngành họ Khúc Hòe Thị (Hậu Hồng Châu) có 2 giai đoạn: Thiện Tài – Hòe Thị.

Ngành họ Khúc Từ Lâm lại có thời kỳ khuyết phả hơn 500 năm. Thời kỳ thực sự có phả ngành gần 300 năm.

Tóm lại:

Họ Khúc nếu kể từ Khúc ốc cho đến 1990 đã qua 90 đời và 2734 năm.

Họ Khúc ở Việt Nam tính từ ngày ra đời cho đến 1990 đã qua 40 đời và dài 1235 năm.

Họ Khúc đã kinh qua hai kỷ nguyên: Kỷ nguyên Khúc Ốc và kỷ nguyên họ Khúc Việt Nam.

 Họ Khúc Việt Nam có hai thời đại lớn: thời đại Hồng Châu 168 năm và thời đại Hậu Hồng Châu 1060 năm (tính đến năm 1990).

Những điều khái quát trên đây, giúp con cháu có cái nhìn tổng quát sự phát triển của dòng họ, trước khi đi sâu vào các kỷ nguyên và các thời đại phát triển của họ Khúc, sẽ nói ở Chương II, III, IV, V sau này.

(Trích Gia phả họ Khúc Từ Lâm, Đồng Minh, Vĩnh Bảo, HP)
Bình luận ( 0 )
Khái quát về lịch trình phát triển của họ Khúc Họ ...
Bài tựa 23/02 2018 04:15, xem:886
.